Je hoort het steeds vaker, maar wat is het nu eigenlijk? De term ‘Citizen Development’ uitgelegd.
Gartner
De term Citizen Development werd enkele jaren geleden voor het eerst genoemd door Gartner en voorzien van een definitie. In de loop der tijd is die definitie enigszins bijgesteld op basis van inmiddels opgedane ervaringen bij verschillende organisaties.
Vandaag de dag zien we de Citizen Developer door de ogen van Gartner als een medewerker, werkzaam binnen een ‘ business’ afdeling van een bedrijf, die zelf toepassingen bouwt voor zichzelf of anderen met platforms die niet actief zijn verboden door de IT afdeling. Een Citizen Developer is een specialist in het eigen vakgebied, hoewel niet alle specialisten ook per definitie Citizen Developers worden of zijn.
Software uit eerste hand
Welke definitie je er ook aan geeft, een Citizen Developer is altijd iemand ‘ uit het werkveld’, die eigen oplossingen ontwikkelt voor praktische problemen en altijd met min of meer toestemming van de ICT afdeling. Bij de ontwikkeling zijn in principe dus geen ontwikkelaars, architecten, testers, managers, analisten en dergelijke nodig, de Citizen Developer verenigt al die functies in één. Natuurlijk krijgt de Citizen Developer wel hulp uit die hoeken, mocht dat nodig zijn, maar het grootste deel doet de Citizen Developer toch zelf en met collega’s.
Een rol, geen functie
Citizen Developer zijn is een rol die je aanneemt, geen functie die je bekleedt. Op de eerste plaats is de Citizen Developer een specialist in het eigen vakgebied, die rapporteert aan de eigen leidinggevende van de afdeling. Door interesse en/of handigheid met tools als Google Forms, Microsoft Excel of online App builders komt vaak bij dergelijke specialisten de Citizen Developer in hen bovendrijven.
Vaak ligt er een zekere onvrede vanuit het team of de afdeling aan ten grondslag. Er is een probleem of mogelijkheid, maar de ICT functie kan of wil niet leveren door gebrek aan capaciteit, gebrek aan budget of andere prioriteiten. De meest handige en ondernemende medewerkers gaan dan op zoek naar alternatieven en we kennen allemaal wel die ene collega die net iets handiger is met Excel of Access en de ons graag en snel wil helpen een ‘ tooltje’ te maken om de ergste nood te ledigen.
Shadow IT
De ICT afdeling noemt deze ‘ tooltjes’ vaak Shadow IT, omdat het IT gereedschappen zijn die buiten hun zicht, en dus controle, zijn gebouwd en gebruikt. Vanuit het verantwoordelijkheidsgebied van ICT, dat ook omvat het zorgen voor technologische veiligheid, is dat een zeer ongewenste situatie. Immers: wie uit de business staat er bij stil of deze gereedschappen wel voldoende veilig zijn en of er geen (privacy)regels worden overtreden met het gebruik? Dus hoe houd je daar als ICT afdeling de controle over?
Tegelijk erkent de ICT functie vaak ook wel het onvermogen om aan de business te kunnen leveren. De vraag stijgt, maar het budget is beperkt en de resources schaars. De keuzes die een ICT verantwoordelijke binnen een organisatie moet maken, knellen steeds meer met de urgentie die de organisatie voelt als het om ICT middelen gaat. Het bestrijden van Shadow IT is daarmee onbegonnen werk en dus kiezen steeds meer organisaties ervoor om het uit de schaduwen te halen en het verschijnsel een eigen plek te geven: Citizen Development.
‘Sanctioned by IT’
In de eerste definitie van Citizen Development was de term ‘sanctioned by IT’ het onderscheidende element ten opzichte van Shadow IT. Vandaag de dag beziet Gartner dit wat genuanceerder en spreekt men over ‘niet actief verboden door IT’. Die nuance is belangrijk, want in de eerdere definitie schaart ICT zich expliciet achter Citizen Development, terwijl in de hedendaagse definitie de rol van IT meer passief wordt neergezet.
Dit laatste is naar onze mening ten onrechte en heeft vooral politieke betekenis. Het betekent dat een ICT verantwoordelijke nu de aanwezigheid en invoering van Citizen Development kan erkennen, zonder er expliciet steun aan te verlenen. Een gedoogbeleid dus. Waarom is dit ten onrechte? Omdat een actieve rol van de ICT discipline juist cruciaal is in het laten slagen van Citizen Development binnen een organisatie.
Werken met Citizen Development
Het werken met Citizen Development is een bewust keuze van een organisatie en vereist dat het leiderschap van de organisatie de principes erachter omarmt, steunt en de invoering faciliteert. Het moet gedragen zijn door de hele organisatie en is in wezen een cultuurverandering.
De organisatie kiest er immers voor om steeds meer knelpunten, uitdagingen, kansen en problemen direct bij de bron, de werkvloer, te laten oplossen, door de mensen die het werk ook moeten doen. Dat vraagt meer vertrouwen van het management en meer verantwoordelijkheid van medewerkers. Doe je dit goed, dan ga je er als organisatie op termijn maximaal van profiteren en zul je merken dat je flexibiliteit en het vermogen om als organisatie om te gaan met veranderingen enorm toeneemt. Laat je wel goed adviseren en neem een professional in de arm om dit proces te begeleiden.
Vanuit TimeBandit kunnen we daarbij helpen. Neem contact met ons op voor een vrijblijvende kennismaking als je meer wilt weten over Citizen Development en wat wij hierin voor je kunnen betekenen.